I Dünya Harbi Öncesi İngiltere’de Kurulan Türkofil Bir Dernek: The Anglo-Ottoman Society Aralık 2019, Cilt 83 Sayı 298

I Dünya Harbi Öncesi İngiltere’de Kurulan Türkofil Bir Dernek: The Anglo-Ottoman Society Aralık 2019, Cilt 83 Sayı 298

Savaş sonrası yıllarda Duse Muhammed Ali, Anglo-Ottoman Society’de azalan bir rol oynamış görünür. Temmuz 1919’da hala başkan yardımcısıdır ancak muhtemelen fahri bir konumdur. Görünüşe göre, saymanlık görevini yerine getirmekten vazgeçmiştir. Bunun bir nedeni belki İngiltere’de kurulan tek Turcophil organizasyonu olarak Lord Lamington, Prof. E\. İlk bahsini yerleştir, oyunun heyecanına kapıl. https://sahabet-tr.site/\. G. Browne ve hatta E. N. Bennett gibi eski Anglo-Ottoman Association insanlarının birçoğunun Anglo-Ottoman Society’e katılmış olmasıdır[151]. Dünya Savaşından sonra Duse, İslami ve Pan Arap destekçisi olarak iyi bilinen gazete yayıncısı ve destekçisi olur ve İngiltere’de kalır. Pasaport için destek arayan Duse, Anglo-Ottoman Society üyesi biri olan İngiliz Dışişleri Servisi yetkilisi Aubrey Herbert’in desteğini ister[152]. Herbert bu noktada üstüne düşeni yapar ancak asıl odaklanılan konu İstanbul’un işgali mevzusudur. Orenburg Kazakları, Hint sınırının yirmi üç verst uzaklığında, hangi sınırın ihmal edildiği savunulurken aldığım bilgiye göre, Rus taraftarı Lord Hardinge’in Hindistan’a gitmesinden bu yana, iyileştirmeler için yapılan çalışmalar başarısız oldu. Çin’e karşı sınırlarımızın savunmasına büyük bir dikkat gösterilirken altı yıl önce, her Asyatik ırkın sempatisi üzerine Rusya ile bir savaşa girebilirdik. İngiltere’nin Paris Büyükelçisi Greenville, Sir Edward Grey’e 18 Nisan 1916 tarihli bir mektup gönderir. Bu mektupta, Prens Sabahaddin ve General Şerif Paşa’dan bir ziyaret aldığı ve bu ziyareti Grey’e bildirmelerini istediklerini yazar.

Bu ihtilal beraberinde Türk hükümeti ile ayrı barış görüşmelerini de doğurur. Belki müttefiklerin hepsiyle barış yapılamamıştır ama içlerinden birisini her ne şekilde olursa olsun koparmak, ümitleri yeniden yeşertir. Pictkhall yazısında, “Mısırlıları seviyorum, İngilizleri seviyorum ve ben Türkleri seviyorum. Almanlardan, haksız gaspçıdan veya korkunç karışıklığın içinde olan herhangi birinden nefret etmiyorum. Benim yeryüzünde en sevdiğim insanlara aşırı bir biçimde düşman olan hükümdarın yönettiği bir ülkeye aitim. Ben uzun zamandır gördüğüm büyük felaketi önlemek için hiçbir şey yapamıyorum” derken, Mısır’ın Türkler tarafından ister demokrasi ister fethedilmek suretiyle alınsa da harmonize edilemeyeceğini düşünmektedir. Ona göre, İngilizler savaştan önceki birkaç yıl önceki süreçte Mısırda iyi işler yapmışlardır.

  • Daha sonra birkaç İngiliz yetkilinin Ermenistan için öngörülen reformları gözden kaçırmamalarını ve yönetmelerini istedi.
  • Madde 62 — Okuyucular, okuma salonunda bulunan kitaplık görevlilerinin uyarılarına uymak zorundadırlar.
  • Başkan, bu yetkisini Yönetim Kurulu’ndan alacağı bir kararla Asbaşkanlardan birine veya Genel Sekreter’e devredebilir.

Maddesinde belirtilen görevleri ve ayrıca Tüzük ve bu Yönetmeliğin Genel Kurul’un bilgisine sunulması ya da kararını gerekli gördüğü işleri yerine getirir. Vatandaşı olanlannda da asıl üyeler gibi “Atatürk ilke ve devrimlerine bağlılık” esası aranır. Yeni üye veya üyeler, Atatürk ilkelerine ve Kurum’un amaçlarına bağlı kalacaklarına dair and içer ve yazılı andı imza ederler. Bundan sonra hazır bulunan en eski üye tarafından kendilerine üyelik diplomaları verilir. Üye adaylarının bilimsel eserlerinin bir listesi, Genel Kurul toplantısından bir ay önce asıl üyelerin incelemesine sunulur. Maddesinde belirtilen amaçlarına hizmet edecek ve 6, 7 ve 8. Maddelerdeki niteliklere sahip adaylar, Kurum asıl üyelerinden en az ikisi tarafından ayrıntılı bir raporla Yönetim Kurulu Başkanlığına önerilir ve eserlerinden bir takımı sunulur.

Aslında Sykes’ın ayrı barış düşleri kurgulayan Pickthall’a ayrılacak zamanı yoktur. Pickthall’a 25 Mayıs 1916’da bir mektup yazarak, yabancı bir ülkeye gitme iznini reddeder. Valyi’nin daveti de böylesi bir ziyareti haklı göstermeye yetmez[101]. Pickthall bir kez daha başarısızlığa uğramıştır ama yine de pes etmez. Ottoman Commitee’de Duse Muhammed Ali sadece İngiltere’de temsili yabancılardan oluşan bir danışma komitesine seçilmekle kalmamış, aynı zamanda finans komitesinin üç üyesinden birisi olarak seçilmiştir. Duse Muhammed ve Mr. Field’in bu girişimleri daha sonra İngiliz-Osmanlı dernekleriyle ilgili yeni faaliyetlerin ortaya çıkmasını da sağlamıştır.

Birden fazla nüshası olanlar yukarıdaki koşullarla ödünç verilebilir. Madde 61—Yazma kitaplarla içinde tablo, gravür gibi resimler bulunan ya da sağlanması güç kitaplar hiçbir suretle kitaplık dışına çıkarılamaz. Bu gibi eserlerin fotokopileri mevcutsa, ancak bunlar 60. Yazma eserler ve mikrofilmler üzerinde yayın için çalışıldığı bildirildiği takdirde başkaları, bunlardan ancak yayınlamamak koşulu ile yararlandırılabilir. Madde 58 — Kitaplık Müdürü, idari yönden Genel Yönetmen’e bağlı olmakla beraber, kitaplığın bilimsel içeriği ve kitap satın alınması konularında Kitaplık ve Arşiv Komisyonu’nun onayı gereklidir. Bir yazar, kitabından daha fazla sayıda satın almak isterse, 50 nüshaya kadar yüzde elli, yüz nüshaya kadar da yüzde 25 oranında indirim yapılır. Madde 53 — Bir kitabın yazılması veya çevirisi için Kurum’la yazar veya çevirmen arasında – örneği Yönetim Kurulu’nca saptanacak – bir sözleşme imzalanır. Yazar veya çevirmen, eseri sözleşmede yazılı zaman içinde tam olarak Kurum’a teslim etmezse, Kurum sözleşmeyi uzatmakta veya bozmakta serbesttir. Tükenen bir kitabın tekrar basılmasına ilgili Bilim Kolu veya Atatürk ve Türk Devrimini Araştırma Merkezi Yürütme Kurulu karar verir.

Madde 15 — Yönetim Kurulu, Bilim Kolları ve Atatürk ve Türk Devrimini Araştırma Merkezi’nce karara bağlanan bilimsel işleri bütçe olanakları içinde yürütür. Yönetim Kurulu’nun görüşme ve kararlan bir tutanak özetiyle saptanır. Kararlar ayrıca noterden onaylı karar defterine geçirilir ve Yönetim Kurulu üyelerince imzalanır. Yönetim Kurulu, en az ayda bir kez Kurum merkezinde üyelerin çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını salt çoğunlukla verir. Madde 9 — Seçilen üyelere durum Başkanlıkça bir yazı ile bildirilir ve yapılacak ilk Genel Kurul toplantısında hazır bulunmaları istenir.

Madde 151 — Ay içinde göreve alınanlara çalıştığı günlere göre ücret ödenir. Ay içinde görevden ayrılanlar 15 gün çalışmışlarsa peşin verilen aylık geri alınmaz. 15 günden az çalışmışsa geri kalan ücret Kurum’ca geri alınır. Madde 148 — Kurum ve Basımevi personeline görev gezilerinde her yıl bütçe yönetmeliğinde saptanacak miktarda yolluk ve gündelik ödenir. Madde 145 -— Kurum görevli ve hizmetlilerinden hizmetten ayrılanlara İş Kanunu’ndaki koşullarla kıdem tazminatı ödenir. Madde 142 — Kurum’da çalışan bütün personele parasız öğle yemeği verilir. Madde 138 — Görevli ve hizmetlilerin bir üst dereceye yükselmeleri açık kadro bulunmasına, aynı derecede üç yıl başarılı hizmet görmüş olmalarına ve Yönetim Kurulu’nun onayına bağlıdır. Aylık ücret tutarları, bulunulan derece ve kademedeki gösterge aylıklarının bütçe kanunu ile devlet memurları için kabul edilen katsayıyla çarpılması yoluyla bulunur. Madde 131 — Zorunlu hallerde Genel Yönetmen ve Basımevi Müdürü üç günü geçmemek üzere mazeret izni verebilir. Bu süreyi geçen mazeret izinleri yıllık izne mahsup edilir. Yıllık ücretli izinlerin bir takvim yılı içinde kullanılması zorunludur.